Bhagavad Gita Chapter 1 Verse 1 in Odia

ଭଗବଦ୍‌ଗୀତା ଅଧ୍ୟାୟ ୧ ଶ୍ଲୋକ ୧

Sanskriti – Devanagari

धृतराष्ट्र उवाच

धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १ ॥

ସଂସ୍କୃତ (ଓଡ଼ିଆ ଲିପି)

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉବାଚ

ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ

ସମବେତା ଯୁଯୁତ୍ସବଃ ।

ମାମକାଃ ପାଣ୍ଡବାଶ୍ଚୈବ

କିମକୁର୍ବତ ସଞ୍ଜୟ ॥ ୧ ॥

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca

dharma-kṣetre kuru-kṣetre
samavetā yuyutsavaḥ
māmakāḥ pāṇḍavāś caiva
kim akurvata sañjaya

हिन्दी अर्थ

धृतराष्ट्र ने कहा:
हे संजय! धर्मभूमि कुरुक्षेत्र में युद्ध करने की इच्छा से एकत्र हुए मेरे पुत्रों और पाण्डु के पुत्रों ने वहाँ क्या किया?

ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ:
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପବିତ୍ର ଧର୍ମଭୂମି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ନେଇ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ସେଠାରେ କ’ଣ କଲେ?

English Translation

Dhṛtarāṣṭra said:

O Sañjaya, after my sons and the sons of Pāṇḍu assembled in the holy land of Kurukṣetra, desiring to fight, what did they do?

ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meaning)

ସଂସ୍କୃତ ଓଡ଼ିଆ
धृतराष्ट्र ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର
उवाच କହିଲେ
धर्मक्षेत्रे ଧର୍ମଭୂମିରେ / ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରରେ
कुरुक्षेत्रे କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ
समवेताः ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ
युयुत्सवः ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ
मामकाः ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ
पाण्डवाः ପାଣ୍ଡବମାନେ
ଏବଂ
एव ନିଶ୍ଚୟ
किम् କ’ଣ
अकुर्वत କଲେ
सञ्जय ହେ ସଞ୍ଜୟ

ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ (Purport)

ଭଗବଦ୍‌ଗୀତା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ନୁହେଁ; ଏହା ମାନବଜୀବନର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଜ୍ଞାନ। ଏହି ଗୀତାକୁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ଏବଂ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ଆସିଥିବା ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନିଜସ୍ୱ କଳ୍ପନା କିମ୍ବା ସ୍ୱାର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଗୀତାର ପ୍ରକୃତ ସନ୍ଦେଶକୁ ବୁଝିହେବ ନାହିଁ।

ଅର୍ଜୁନ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଗୀତା ଶୁଣିଥିଲେ ଏବଂ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ମାଧ୍ୟମରେ ସେହି ଜ୍ଞାନ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ଗୀତାକୁ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ବୈଦିକ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାରତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରେ।

ଏହି ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମନୋଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ। ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପରିବାରର ଅଂଶ ଭାବରେ ନ ଦେଖି “ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ” ଏବଂ “ପାଣ୍ଡବମାନେ” ବୋଲି ଅଲଗା କରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କର ପକ୍ଷପାତ ଏବଂ ପୁତ୍ରମୋହକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।

“ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର” ଶବ୍ଦଟି ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଭୟ ଥିଲା ଯେ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପ୍ରଭାବ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯାଇପାରେ, କାରଣ ସେମାନେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ସଞ୍ଜୟ, ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଥିଲେ। ସେ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ରହି ମଧ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିର ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ।

ଏହି ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ଭଗବଦ୍‌ଗୀତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ଏବଂ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ସଂଘର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ଘଟେ।

ଜୀବନ ଶିକ୍ଷା (Life Lesson)

ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ପକ୍ଷପାତ ଓ ମୋହ ମନୁଷ୍ୟର ବିବେକକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦିଏ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନ୍ୟାୟ ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଜୀବନରେ ସଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ଆମକୁ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।